Bahasa Bali

Belajar Bahasa Bali

nyak,suka = willing, ready
abedik = a little
benar=patut
benar=beneh
salah=iwang
salah=pelih
tanya=metaken
tanya=metakon
permisi=nunas lugra
sekarang=mangkin
sekarang=jani
pulang=mapamit
pulang=mulih

anggota tubuh:

kepala= prabu
kepala= sirah
mata=penyingakan
mata=mata
kuping=karna
kuping=kuping
bibir=lambe
bibir=bibih, bungut
tangan=lengen
kaki=cokor
kaki=batis

nomor

1=siki
2=kalih
3=tiga
4=papat
5=lima
6=nenem
7=pitu
8=kutus
9=sanga
10=dasa

om swastiastu

rahajeng semeng = selamat pagi

rahajeng tengai = selamat siang

rahajeng sanje = selamat sore

rahajeng wengi = selamat malam

kenken kabare = apa kabar

becik - becik = baik baik

saking napi = dari mana ( asal )

tyang saking jakarta = saya dari jakarta

sampun mekelo di bali? = sudah lama di bali?

nggih, sampun 6 bulan = ya. sudah 6 bulan

dije megae? = kerja dimana?

tiang megae ring air port kuta = saya kerja di air port kuta

tyang jagi mepamit dumun = saya mau pamit dulu

matur suksma = terimakasih

suksma mewali = terimakasih kembali

Apa nama daerah ini? - Napi wastan gumine niki?

Siapa nama anda? - Sira pesengan ragane?

Permisi...saya mau bertanya. - Nunas lugra...tyang jagi metaken.

Kamu sudah punya pacar? - Ragane sampun maduwe gagelan?

Jangan bicara begitu! - Sampunang ngeraos kenten!

Boleh saya lewat sini? - Dados tyang ngambahin meriki?

Permisi...saya numpang lewat. - Nunas lugra...tyang nyelang margi.

Selamat Hari Raya Galungan. - Rahajeng Rerahinan Galungan.

Di mana tempatnya Tanah Lot? - Ring dija genah Tanah Lot?

Boleh kurang nggak? - Dados kirang nggih?

Berapa harganya ini? - Aji kuda niki?

Saya mau pulang sekarang - Tyang jagi mapamit mangkin
nyen lah gaene locked id aku ne

Kamu kerja di mana? - Ragane ring dija makarya?

Mau pergi ke mana? - Jagi lunga kija?

buku ne to sube bacane jak anak liu
buku itu dibaca oleh banyak orang

jak mekonyangan mace buku ne to
bek anak mace buku ne to
banyak orang membaca buku itu


saya= tiang
saya= rage deweke, icang

kakak laki= beli
kakak perempuan=mbok

siapa nama kamu= sira wastana idane
siapa nama kamu= nyen adan ragane

dari mana= ring dija
dari mana=uling dija

pacar=tunangan

makan= ngajeng,
makan=medaar, ngamah, nidik..

selamat datang= rahajeng rauh

celak Naskleng - bastard
naskleng cai

Buduh - crazy

Teli - vagina

Butuh - ball/testis

Bojog - monkey

Mekatuk - fu*k

Ngatuk - fu*king

Jit - ass

Bolong Jit - Ass Hole

Sundel - Whore

Cicing/Kuluk - Dog

Silapin Jit Cang - Lick My Ass

Memen Ci Sundel - Your Mom's A Whore

Katuk Iban Ci Muh - Go fuck Yourself

Bangkung - Pig

Amah Ditu - Eat that

Belog - Stupid

Belog Sajan - Stupin Moron

bungut ci ne tai = ur mouth is sh*t


sudah=sampun
sudah= suud
belum=durung
belum=konden, tonden


om swastiastu om

rahajeng semeng = selamat pagi

punapi gatre sareng sami niki = apa kabar semua yang disini

becik napi ten = bagus apa gak??

tyang jagi ngajeng dumun = saya mau makan dulu

sawireh basang tyang sampun seduk sajan = karena perut saya lapar sekali


sampunang lali mlali mriki nggih = jangan lupa maen2 sini yah

suksma = trims

lagi ngapain = ngudiang?
nak ngudyang ne nah ?
sudah makan=sampun ngajeng

punapi gatra? = apa kabar?
adan tiang Wira = nama saya Wira
buin mani = besok
dija? = dimana?
matur suksma = terima kasih
melali = jalan-jalan
sampun = sudah
jani = sekarang
jam kuda = jam berapa
sampun ngajeng? = sudah makan?

Makan : ngajeng, dahar
Lari : melaib
Uang : pipis
Berapa : kude
Lupa : engsap
Diam : oyong
Dulu : malu
Pacar/kekasih : tunangan
Belum : konden
Selesai : suwud
Bertengkar : mejagur
Pukul : cacak peleng
Kemana : kije
Dimana : dije
Buang air besar : meju

kenyang = nafsu
ngatuk = ngentot
cicing = anjing
nyonyok = dada cwek
memek = nenek

tenaskeleng/naskeleng = kon**L/
memek/sepek = alat kelamin cewe
mekatuk = berhubungan intim
kenyang = horni

kerja = megae
gila = buduh
benar = sajan
tolol = lengeh
berkata = ngorang
mau/ingin = nyak
tahu = nawang
siapa = nyen
aku = tyang [halus]
kamu = cai [kasar]...menyebut nama = lebih halus
kenken = bagaimana
cantik = jegeg
gadis = bajang
sudah = sube, sampun

mejangkut = ngentot
nyelek = masukin jari ke pepek
nengkang = ngangkang
teli = pepek
mediman = ciuman

makan, tidur, kerja, duduk,jalan,kesini, kesana,ini,itu,silahkan, ya, tidak,
ngajeng, mesare, magae, negak, majalan, mae, kemo, ne, to, nah, sing, engken, inggih, ten

minum,pulang, berangkat,datang,pagi,siang,sore,malam
nginem, mulih, magedi, teka, semeng, tengai, sanja, peteng

Bahasa Minang

Cara Cepat Belajar Bahasa Minang (Padang)

Bahasa Minang adalah bahasa yang gampang dipelajari. Banyak kosa kata dalam bahasa Minang yang bertransformasi dengan cara tertentu menjadi kosa kata bahasa Indonesia. Untuk orang di luar Minang, baiklah kita akan melihatnya dari bahasa Indonesia yang bertransformasi dengan cara tertentu hingga terbentuk kosa kata Minang. Dalam penggunaannya dalam kalimat tak akan jauh berbeda. Jika anda menguasai cara-cara tersebut, dijamin dalam tempo sesingkat-singkatnya anda akan bisa berbahasa Minang, setidak-tidak paham. Berikut ketentuan umum tersebut:
Sebagian besar kata yang berakhiran ‘a’ dalam bahasa indonesia akan berubah menjadi berakhiran ‘o’ dalam bahasa Minang. Tapi tidak semua ya. Contoh: ada, siapa, apa, tiba, janda, kaya, raya, iya, rata, bila, nyata, rasa, bahasa, pusaka, mata, akan menjadi: ado, siapo, apo, tibo, jando, kayo, rayo, iyo, rato, bilo, nyato, raso, bahaso, pusako, mato.
Kosakata minang tidak mengenal huruf kedua penyusun kata berupa huruf ‘e’ , jadi diubah menjadi ‘a’. Contohnya nanti akan menyusul, tapi ini harus diingat baik-baik.
Akhiran kata-kata yang berakhiran ‘-as’ dalam bahasa Indonesia akan berubah menjadi ‘-eh’. Contoh : balas, kuras, malas, atas, tunas, pintas, batas akan berubah menjadi: baleh, kureh, maleh, ateh, tuneh, pinteh, bateh
Berdasarkan aturan umum ke 2 dan ke3 di atas, maka kata-kata seperti: beras, jelas, keras, lekas, lemas, pedas, tebas, gelas, belas akan menjadi: bareh, jaleh, kareh, lakeh, lameh, padeh, tabeh, galeh, baleh
Akhiran kata yang berupa ‘-at’ dalam bahasa Indonesia, berubah menjadi akhiran ‘ek’, tapi ‘k’ dibaca menggantung seperti membaca –e’. Contoh: bulat, penat, sunat, semat, empat, tempat, kerat, silat, berat, ketupat, dapat, akan menjadi: bulek, panek, sunek, samek, ampek, tampek, karek, silek, barek, katupek, dapek.
Akhiran kata yang berupa ‘-ing’ dalam bahasa Indonesia, berubah menjadi ‘-iang’ . Contoh: Maling, anjing, pusing, pening, runcing, belimbing, tebing, kering, asing, suling, anting, baling-baling akan berubah menjadi: maliang, anjiang, pusiang, paniang, runciang, balimbiang, tabiang, kariang, asiang, suliang, antiang, baliang-baliang.
Akhiran kata yang berupa ‘-uh’ dalam bahasa Indonesia, berubah menjadi ‘-uah” . contoh: kumuh, basuh, keruh, luruh, guruh, suruh, suluh, runtuh, tujuh, sepuluh menjadi : kumuah, basuah, karuah, luruah, guruah, suruah, suluah, runtuah, tujuah, sapuluah.
Akhiran kata yang berupa ‘-ur’ dalam bahasa Indonesia, berubah menjadi ‘-ua’. Contoh: kasur, sumur, telur, sayur, mujur, guyur, hancur menjadi: kasua, sumua, talua, sayua, mujua, guyua, (h)ancua.
Akhiran kata yang berupa ‘-uk’ dalam bahasa Indonesia, berubah menjadi ‘-uak’, tapi ‘k’ dibaca menggantung. Contoh: buruk, beruk, teluk, handuk, busuk, susuk, masuk, suntuk, menjadi : buruak, baruak, taluak, handuak, busuak, susuak, masuak.
Akhiran kata yang berupa ‘-ut’ dalam bahasa Indonesia, berubah menjadi ‘-uik’ tapi ‘k’ dibaca menggantung. Contoh: lutut, semut, kentut, perut, belut, kusut, susut, kalut berubah menjadi: lutuik, samuik, kantuik, paruik, baluik, kusuik, susuik, kaluik
Akhiran kata yang berupa ‘-us’ dalam bahasa Indonesia, berubah menjadi ‘-uih’. Contoh: lurus, kurus, lulus, terus, berubah menjadi: luruih, kuruih, luluih, taruih
Akhiran kata yang berupa ‘-ung’ dalam bahasa Indonesia, berubah menjadi ‘-uang. Contoh: Untung, kalung, sarung, terung, gulung, busung, kurung, junjung, berubah menjadi untuang, kaluang, saruang, taruang, guluang, busuang, kuruang, junjuang.
Akhiran kata yang berupa ‘-ih’ dalam bahasa Indonesia, berubah menjadi ‘-iah’. Contoh: putih, kasih, pilih, sedih, rintih, berubah menjadi: putiah, kasiah, piliah, sadiah, rintiah,
Akhiran kata yang berupa ‘-ik’ dalam bahasa Indonesia, berubah menjadi ‘-iak. Contoh: itik, bilik, jentik, lentik, berubah menjadi itiak, biliak, jantiak, lantiak.
Akhiran kata yang berupa ‘-ar’ dalam bahasa Indonesia, akan mengalami penghilangan huruf ‘r’ dalam bahasa Minang. Contoh: pasar, luar, sebentar, benar, antar, datar, akan menjadi: pasa, lua, sabanta, bana, anta, data.
Seperti bahasa Indonesia, bahasa Minang juga mempunyai awalan (prefiks). Awalan ber- , me-, ter- dalam bahasa Indonesia berubah menjadi awalan ba-, ma-, ta-, Contoh: ber-menung, me-manjat, ter-lambat. Akan berubah menjadi ba-manuang, ma-manjek, ta-lambek (lihat aturan transformasi kata di atas). Kata depan (preposition) ke, akan berubah menjadi ka.
Demikianlah sekelumit tentang bahasa Minang. Memang ada kosa kata lainnya yang sama sekali tidak sama dengan bahasa Indonesia. Seperti kata: Besar, ibu, satu, bagus, uang, celana di mana dalam bahasa Minang menjadi : gadang, mande, ciek, rancak, pitih, sarawa.
Semoga bermanfaat.

BAHASA JAWA

KAMUS BAHASA JAWA


A
asmara             : asmara, sengsem
ayunan              : gandhulan
ayam                : pitik
asli                   : asli
ayah                 : bapak, romo
asing                : aneh, bénten
awet                 : awét
asin                  : asin
asap                 : asep, kukus, kebul
asam                : ase
asalnya             : asalé
awas                : premana, awas
awan                : mega, awan
asalkan             : angger
asah                 : asah
awalnya            : dhisike, mulane
awal                 : wiwitan, kawitan
aus                   : gerang
aturan               : tatanan, pathokan
atau                  : utawa
atas                  : dhuwur, inggil
atap                  : payon
asuhan              : momongan
asuh                 : emong, dhidhik
asri                   : endah
arti                    : teges
arena                : kalangan
arca                  : reca
arang                : areng
apung               : kambang, kampul
apotek              : apotik
api                    : geni
anus                 : silit
angguk              : anthuk
anjing                : asu, segawon
apalagi              : opomeneh, apameneh
anggap              : anggep
apabila              : yen, mbok manawi
aneka               : werna-werna
apa                   : opo, apa, punapa
andil                 : urun, andhil
anugerah           : anugrah, nugraha
andalan             : andel, piandel
antuk                : kejedhuk
anting               : anting-anting
antik                 : antik, kuno
anti                   : anti, emoh, wegah, ‘gah
andalan             : andel, piandel
andaikata          : umpomo, umpama, umpami
anda                 : kuwe, panjenengan
antara               : elet, antara, antawis
antar                 : terke, dhereke
anjak (ber)         : ngalih, mingser
aniaya               : aniaya, anioyo
angsur              : cicil, nyicil
angsa               : ongso
angkut              : usung, angkut
angkuh              : anggak, dumeh
angker              : angker, wingit
angkat              : angkat, junjung
angkasa            : ongkoso, angkasa, awang-awang
angin                : angin, bayu
ancam              : ancem
anak ayam        : kuthuk
ampun              : tobat, kapok
ampuh              : sekti, ampuh
ampelas            : amril, amplas
ampas              : sepahan, ampas
ambruk             : rubuh, ambruk
ambil                : jupuk, jikuk, pundhut
amat                 : sanget, banget
amarah             : nesu, duka
amanat             : weling, amanat
amis                 : amis
aman                : tentrem, aman
akhlak               : ahlak, moral
akar                  : oyot
alir                    : mili
alis                   : imba, alis
almarhum          : jenat, swargi
alih                   : ngalih, pindhah
alasan               : alesan
alas                  : lemek, dhampar
alam                 : bumi, buwana, alam
akrab                : raket, chedak
akhirat              : akerat
akurat               : titi, tliti
aku                   : kula, dalem, aku
aktif                  : sregep, giyat
aksi                  : tandang, aksi
akhir                 : akir, pungkasan
akbar                : agung, gedhe
akan                 : arep, badhe
ajal                   : ajal, mati, seda
ajaib                 : aneh, ajaib
ajak (meng-)      : ngajak, ajak
air                     : banyu, toya, warih
aib                    : nistha
ahli                   : linuwih, pinter
agenda              : agendha, acara
adzan               : adan
aduk                 : adhuk, udhek, udhak
aduh                 : adhuh
adu                   : adu, tandhing
adik                  : adhi, rayi, dhik
adat                  : totocoro, adat
adang               : cegat
adalah               : yaiku, yakuwi
ada                   : ana, wonten, enten
adakalanya        : kala-kala, sok-sok
acung               : ngacung
acak                 : awur, sembarang
acuh                 : nggatekake, preduli
abu-abu : klawu
abadi                : langgeng
abai                  : lirwa
abang               : mas, kakang, kangmas, raka
abdi                  : abdi, batur, kawula, rewang, rencang
abnormal           : ora normal
absen               : ora teko, ora mlebu
B
babak belur       : babak-bundhas
baca                 : waca, mboco
bacaan              : wawacan
badak               : warak
bagaimana        : piye, pripun
bahaya              : bebaya
bahu                 : bahu
baik                  : apik, becik, sae, adi
baja                  : waja
bakar                : obong, bong, bakar, besmi
bakti                 : bekti
balai                 : bale
balas                : wales
balik                 : walik
bambu              : pring
banci                : wandu
bandul               : bandhul
bangkai             : bangke, bathang
bangkit              : jenggelek, gumregah, menyat
bangku              : bangku
bangku kecil      : dingklik
bangun              : wungu
bangunkan        : gugah
bangsawan        : ningrat
banjir                : bena
banteng             : andaka
banting              : banting
banyak              : akeh, kathah
banyak bicara    : ceriwis
baris                 : baris
barang              : barang
baru                  : anyar, enggal
basi                  : wayu
batal                 : wurung
batas                : wates
batu                  : watu
batu bata           : banon
batu nisan         : cungkup
bau                   : ambu, ambet, ganda
bau apek           : apek
bau busuk         : badheg, banger
bau bangkai       : bacin
bau mulut          : abab
bawa                : beta, gawa, asta
bawa lari           : gondhol
bawang             : bawang
bawang merah   : brambang
bayam              : bayem
bayi                  : jabang, bayi
bedak               : wedhak
belakang           : buri, mburi, wuri, wingking
belakang leher   : githok
belalang            : walang
belanda             : walanda
beli                   : tuku, tumbas, mundhut
belok                : enggok
belum               : durung, dereng
benar                : bener
bendungan        : wadhuk
bengkak            : abuh, bendhol, gondhok, gandhongen.
benih                : winih
bening               : wening
bentang (tikar)   : gelar
bentuk              : wangun
berada              : dumunung
berangkat          : budhal, mangkat, menyang
berani               : wani
berantakan        : orat-arit, awut, mawut
berantas            : brastha
beras                : beras, wos
berat                 : abot, awrat
berayun             : gondhal-gandhul
berbagi              : adum
berbakti             : ngabekti
berbeda : beda
berbelok            : menggok
berbunga           : nganaki
berbuah : awoh, uwoh
berbunyi            : mungel
berburu             : bebedhag
bercakap           : wawansabda
bercambang      : brewok
bercampur         : awor
berdagang         : dagang
bergeletakan      : gemlethak
bergelundung     : gemlundung
bergerak            : obah
berguling           : jempalitan
berhati-hati        : ngati-ati, ngatos-atos
beri                   : aweh
berimajinasi       : awang
beristirahat        : ngaso
berita                : warta
beritahu             : duduh
berjalan             : mlaku, mlampah
berkata             : ngandika
berkarat            : niyeng
berkelit              : endha
berkeluarga       : bebrayan
berlindung         : amping-amping
berlubang          : bolong
bermain             : dolanan
bermanfaat        : mirakabi
bernafas            : ambegan
berotot              : gothot
berpaling           : mengo
berpegang         : gocek, gondhelan
berperang          : bandayuda
berpesan           : wanti-wanti
berpisah            : bubaran
bersabda           : nebda
bersalin             : babaran
bersanding        : jejer
bersiap              : ancang-ancang
bersolek            : dandan
bertamu            : dolan, mertamu
bertebaran         : ambyar, ambrah-ambrah
berteduh            : miyup
bertobat            : mertobat
berubah : owah
beruntung          : beja
berusaha           : mersudi
berhak              : wenang
besar                : gedhe, ageng
besi                  : wesi
besok               : sesuk, ngenjang, benjang
betis                 : wentis
biarkan              : umbar, gen, ben
biaya                : beya
bibir                  : lambe
bicara               : wuwus
biji                    : wiji, benih
bila                   : yen
bilangan            : wilangan
bisul                 : udun, wudun
bodoh               : bodho, goblok, geblek, congok, colo
bohong              : cidra, apus
bongkar             : udal-udal
bongkok            : wungkuk
bopeng              : burik
bosan               : bosen, waleh
botol                 : gendul
buah kelapa       : kelopo, cengkir
buah pinang       : gambir
buang air besar  : ngising, eek, bebuwang, bebucal
buat                  : nggawe, ndamel
buaya               : bajul, baya
buka                 : bukak, bedhah
bukan               : dede, dudu, sanes
bukit                 : gumuk
bulan                : wulan, candra
bulu                  : wulu
bulu mata          : idep
bundar              : bunder
bunga singkong : ingklik
bungkus            : bungkus, buntel
buruk                : ala, elek, jelek
burung puyuh     : gemak
buta                  : wuta
butuh                : betah
C
cabut                : jabut, bubut
cacat                : cacat
cadas               : wadas
cadel                : cedhal
cair                   : encer
cakap               : omong
campur             : campur
cangkir              : cangkir
cantik               : ayu
cantol               : canthol
capai                : ngrambah, tekan, dumugi
capek               : kesel, sayah
cara                  : cara
cari nafkah        : ngasta, nyambut, gawe
catat                 : cathet
celaka               : cilaka
cendol               : dawet
cepat                : enggal, gage, gelis, ndang
cepat-cepat       : ingklik
cerewet             : juweh
ceria                 : binger
cerita                : carita
cerita sejarah     : babad
cicak                : cecak
cicipi                 : cicip
cium                 : ambung
cium pipi           : sengok
ciptaan              : titah
coba                 : jajal
colek                : dulit
contoh              : tuladha
coret silang       : chonteng
cubit                 : jiwit
cubit besar        : theot, cethot
cuci tangan       : wijik
cucu                 : wayah
cukupan            : sedhengan
culik                 : culik
curi                   : colong
D
dagu                 : janggut
dahan               : epang
dahi                  : bathuk
dahulu               : biyen
daki                  : bolot
dalam               : jero
dangkal             : cethek
dapat                : angsal, entuk
darma               : darma
datang              : gemrudug
daun                 : godhong
daun kelapa       : blarak
daya                 : daya
dekat                : cedhak, celak
delapan             : wolu, hastha
dengan              : ambek
depan               : ngajeng
desa                 : desa
dewa                : dewa, bathara
diam                 : bungkem
dibuat               : digawe
digunjingkan      : dirasani
dingin                : atis, adhem, asrep, anyes
dinasehati         : aruh-aruhi
dipukul              : diantem
dipukulkan         : diantemno
dilempar            : dibalang
diperistri            : winengku
ditarik telinga     : jewer
ditipu                : dibujuki, diapusi
ditunggu            : disanggong
diwisuda           : winisuda
doa                   : donga
dosa                 : dosa
duduk               : cangkruk
dunia                : jagad
duri                   : eri
durian               : duren
E

ejan                  : eden
elang                : wulung
ember besar      : bokor
empat               : papat, catur
enak                 : eca, enak
enam                : enem
enau                 : aren
endap               : enep, menep
endus               : ambus
F
faedah              : guna, piguna
faham               : paham
fakta                 : kanyatan, kasunyatan
famili                : kulawarga, sedherek, sedulur
fana                  : ora langgeng
fasih                 : lanyah
fertil                  : subur
finis                  : rampung, pungkasan
firdaus              : suwarga
fisik                  : jasmani, pisik
G
gada                 : gada
gadis                : wedhok, ndok
gadis padepokan: endhang
gagah               : gagah, himawan
gagang pancing : walesan
gajah                : haliman, hasti
gampang           : gampil
gandeng            : gandheng
ganti                 : lintu, ganti
gantung             : gantung, chantol
garam               : uyah
gelang               : gelang
gelas                : gelas
geli                   : keri
gemas              : gemes
gembira             : bungah, seneng
gembok             : gembok
genap               : genep
genteng             : gendheng
gerak                : osik, obah
geser                : inger
gigi                   : untu, waja, waos
gigit                  : cakot, cokot, cathek, ceplus
gila                   : gemblung, edan, kenthir, gendheng, owah.
goyang              : oyag
goda                 : beda
gua                   : guwa
guna                 : hita
gunjing              : rasan-rasan
guntur               : bledheg, gledeg
gunung              : gunung, arga, wukir
gurau                : guyon
H
habis                : entek, asat
hadang              : cegat
hadap               : adhep
hadiah               : bebungah, ganjaran
hafal                 : apal
halau                : gusah
halus                : alus
hama                : ama
hamil                : meteng, anggarbini
hancur              : ajur
hangat              : anget
hangus              : gosong
hantam             : gebug
hantu api           : banaspati
hantu hitam       : gandarwa, gendruwo
hantu wanita      : wewe
hantu sawah      : wedhon
harta                 : bandha
harum               : wangi
harus                : kudu
hendak              : arep, meh
heran                : gumun. Eram
hibur                 : enggar
hidangan           : bujana
hidung               : irung
hitam                : ireng, cemani, cemeng
hukuman           : ukuman, bendhu
hutan                : wana, wanadri
I
ibu                    : ibu, mbok, biyung
ikan                  : iwak
ikat                   : bundhel, iket
indah                : edi, endah
ingat                 : emut, eling, kelingan
ingus                : umbel
ini                     : iki
irama                : wirama
iris                    : belek
itik                    : bebek
itu                     : iku, kuwi
izin                   : idhi
J
jadi                   : dadi, dados
jaga                  : jaga
jahat                 : candala
jahe                  : jae
jahil                  : jail
jala                   : jala
jalan                 : dalan
jaman               : jaman
jambul               : jambul
jangan               : aja, ampun, boten pareng
jarang               : arang, awis
jatuh                 : tibo, jiglok, ceblok, lugur
jauh                  : ado
jejak                 : ambah
jejaka                : jaka
jelas                 : cetha, genah
jelaskan            : jlentreh
jelek                 : awon, elek
jembatan           : wot
jengkel              : jengkel
jepit                  : cepit
jerami               : dami, demen
jernih                : bening
jeruk                 : jeruk, jeram
jika                   : lek, nek, menawa, menawi
jinjing                : cangking
jiwa                  : jiwa
jodoh                : jodho
juga                  : uga, ugi
juling                 : jereng
julukan              : wadanan
K
kabur                : bureng
kaki                  : sikil, samparan           
kalimat              : ukara
kamar mandi     : jedheng
kambing            : wedus
kancing baju      : benik
karena              : awit, marga, amarga
kasih                : asih
kasihan             : iba
kasmaran          : wuyung
kata                  : ujar
kebagian           : uman
kebingungan      : lholhak
kecewa             : cuwa, gela, ewa
kecil                 : cilik
kejar                 : buru, oyak
kelahi                : gelut
kelingking          : jenthik
keluar               : wetu
keluarga            : batih
kemarahan        : bramantya
kemarin             : wingi
kembalian         : jujul, susuk
kenyang            : wareg
kepala               : endas, sirah, gundhul
kepribadian        : bebudhen
kera                  : kethek, lutung, wanara
keramas            : jamas
keras                : atos
kerdil                : bajang, bungkik, tekhel
kereta kuda       : andhong
kering               : garing
keris                 : cundrik
kewajiban          : kuwajiban, ayahan
kewalahan         : waringuten
kiasan               : candra
kira                   : wastani
kira-kira             : watara
kuah                 : duduh
kudis                : gudig
kulum               : emut
kumbang           : wanggwung
L
labu                  : waluh
laki-laki             : lanang, kakung, pria, jeler
lancar               : gangsar
langit                : awang-awang
laut                   : laut, jaladri, wastra
layaknya           : bebasan
layu                  : alum
leher                 : gulu
lemak hewan     : gajih
lembut              : empuk
lenyap               : ilang, amblas
lepas                : ucul
lidah                 : ilat
lihat                  : deleng, delok, pirsani
lirik                   : cakepan
luas                  : amba, jembar, omber, wiar
lurus                 : lurus, lempeng, lenceng
M
mahal               : larang, awis
majikan             : majikan, juragan, bendara
makan              : madhang, maem, mangan, mbadhog, nedha, dhahar
maksud             : maksud, angkah
malam              : bengi, wengi, dalu
malu                 : isin, wirang
mampu             : iso, becus, godhag, saged
mana                : endi, pundit
mancung           : bangir
mandi               : siram, adus
manja               : uja
manusia            : wong, manungsa, jalma
marah               : nesu, duka
masa                : wayah
masih               : isih, taksih, tesih
masuk              : melbu
matahari            : srengenge, surya, bagaskara
mati                  : mati, matek, seda, tilar donya
meluap              : luber, bludhak, amben
memasak nasi   : adang, liwet
menebang         : babat
menderu            : gemrudug
mengadu           : wadull
menghargai       : nganggep
merah               : abang, abrit
merasakan        : pikir, galih
mempunyai       : nduwe, gadah, kagungan, darbe
mimpi               : ngimpi, impen
minta                : jaluk
minum              : ombe, ngombe
minuman           : inuman, omben, wedang
mual                 : enek
muda                : enom
mudah              : gampang, sipil, entheng, gampil
mudah marah    : brangasan
mulai                : wiwit
mulut                : cangkem, cocot, tutuk
musik jawa        : gendhing
N

nafsu                : angkara
nakal                : mbeling
nama                : jeneng, ara, aran, asma
nampak             : weruh
nangka              : nongko, gori
nanti                 : mengko, mangke
nenek               : mbah, simbah, eyang
ngeri                 : medeni, giris
ngbrol               : crito, nggedrrabus
nikah                : kawin, ningkah, palakrama
nyenyak            : angler
O

obor                  : obor
ombak              : ombak, alun
orang                : wong
otot                   : bebayu
P
padang              : ara-ara
padi                  : gabah
pagi                  : esuk, enjang
pakai                : nganggo, anggo, agem
pakaian             : ageman, busana, rasukan
pandai               : pinter, wasis, besus
pangan              : poga
panggil              : celuk, undang, timbali
panjang             : dowo
pantangan         : wewalar
pantat               : bokong
parit                  : bapang, comberan
paruh                : cucuk
pasar                : pasar, peken
pasir                 : wedhi
pegang              : cepeng, demek
pekerjaan          : pegawean
pelabuhan         : bandar
pelan                : alon
pelihara             : ingu
pelit                  : cethil
pelita                : damar
pelumas            : gemuk
pembantu          : babu, jongos, rewang
pemikiran          : gagasan, pamanggih
pencuri              : maling, durat, maka
pendek              : cekak, cetek, cendhek
pendeta             : begawan, brahmana
pengaruhi          : mbujuk
penggorengan    : wajan
penguasa          : bahureksa
pengumuman     : woro-woro
penopang          : cagak
penting              : wigati
penyebab          : jalaran
peram               : imbu
peraturan           : angger
perbaiki             : dandan
percaya             : percaya, gugu, pitados
perempuan        : wadon, putri, estri, wedhok
pergi                 : lungo, nyingkir, minggat, tindhak
perkiraan           : kiro-kiro, ancer-ancer, kinten
perlengkapan     : ubarampe
perlindungan      : pangayoman
persilakan         : kon, aturi
persyaratan       : bebana
perut                 : weteng, wadhuk, padharan
pesan               : wekas, weling
petak umpet      : jethungan
pikir                  : gagas
pimpinan           : gegedhug
pinang               : jambe
pindah               : boyong, jengkar, lengser
pinggang           : bangkekan
pinjam               : njilih, nyelang, ngampil
pintu pagar        : bethek
pisang               : gedhang
pohon               : wit
preman             : begundhal
R
rahasia              : wadi
raksasa             : danawa, yaksa
ramah               : blater
ramai                : gumyak
ranting              : carang
rebung              : bung
rebus                : godhog
rendah              : andhap
ringan               : entheng
riuh                   : geger
rokok                : udud
rujuk                 : balen
rukun                : guyub
rumah               : umah, dalem, wisma
runtuh               : gumpil, ambrol, jugrug
rusak                : rusak, risak, bejat
S
sabit                 : arit
samping            : iringan
sangat              : banget, temen, saestu
sarung keris      : wrangka
satu                  : siji, setunggal, eka
saudara             : dulur, sanak, kadang, sedherek
saya                 : aku, enyong, tak, kula, ingsun
sayang              : tresno
sayat                : beset
sayur                : jangan
sebar                : awur
sedang              : lagi, lagek, saweg
sedangkan        : dene, wondene
sedikit               : tithik, sithik
sehat                : waras, waluyo
seiring               : binarung
sejuk                : isis, silir
sekalian            : idhep
selamat             : slamet, sugeng, wilujeng, yuwana
selasa               : sloso, anggara
selesai              : bar, babar, wis, rampung, paripur
sembuh             : mari, mantun
senang              : seneng
sendok              : sendok, centhong
sengat              : entup
senjata              : gaman
serah                : keke, ulug, paringke, pasrahke
seram               : angker
serampangan     : asal, waton
serba salah       : ewuh
sesak               : ampek
setelah              : sakwise, saksampunipun, bakda
seteru               : jothak
sial                   : apes
sialan                : sontoloyo, jancuk, diancuk
siang                : awan
siap                  : cepak
silau                 : bloloken
singkir               : singkir
singkirkan         : singkirne, ingirke, minggir
sisir                  : jungkat
sobek               : bedhah, sowek, suwek
sombong           : angkuh, jumawa
subur                : bawera
sudah               : wis, wus
suku kata          : wanda
sulung               : barep
sungai               : bengawan
T
tahu                  : weruh, ngerti, ngertos, paham
tahun                : warsa
taji                    : jalu
takut                 : wedi, ajrih, jirih
tali pusar           : ari-ari
tambah             : wuwuh
tanah                : bantala
tangga              : andha
tangkai              : gagang
tangkai padi       : damen
tanpa rencana    : dadakan
tari                    : beksa
tarian                : beksan
tauge                : cambah
tawa                 : guyu, gumujeng, gujeng
tawanan            : bebandan
tawar                : enyang
tegak                : jejeg
telanjang           : wuda
telur                  : endok
tempat              : enggon, panggonan, nggone, nggpanggenan
tempurung         : bathok
tendang             : jejak, dugang
terbang             : mabur
tergantung         : gandhul
tergores            : beret
teriak                : jerit
terlanjur             : bacut, kebanjur
terlebih dulu       : disik, sik, rumiyin
terlindung          : iyup
tersedia             : ana, cepak, cemawis
tersumbat          : bumpet, buntet
terurai               : wudhar
tetap                 : tetep, ajeg, pancet
tetapi                : ning, ninga
tidak                 : ora, boten
tidak mau          : orak gelem, emoh, wegah, gemang
tidur                  : turu, tilem, sare
timur                 : wetan
tiup                   : damu, sebul
tongkat kecil      : cuthik
topi petani         : capil, caping
tua                    : tuwa, tuwek, sepuh
tubuh                : badan
tujuan               : ancas
tulang               : balung
tuli                    : budeg
tumbal              : wadal
turun                 : mudhun, anjlok
U
uang                 : duit, yatra, arta
uang logam       : gobang
uap                   : abar
ukir                   : ukir
udara dingin       : bedhidhing
ulang                : balen, baleni
ulat                   : uler
umur                 : yusuwa
utuh                  : wutuh, wetah
utusan              : utusan, caraka
W
 

wacana             : wacana
wadah kecil       : cupu, cepuk
wahyu               : wangsit
wajah                : rai, pasuryan
waktu               : wektu, wanci, wekdal
walaupun          : ewadene
wanita               : wedok
warga               : warga
warung              : warung
waspada           : watak, watek
watak               : watak, watek
Y
yaitu                 : yakuwi, yaiku
yang                 : ingkang